facebook
0 Załóż konto
Nie pamiętasz hasła?
Dlaczego GC?Jak kupować?RegulaminKontakt
Gitary Basy Studio Nagłośnienie DJ Światło Klawisze Perkusje Słuchawki Instrumenty Dęte Karty Podarunkowe Demo

Jak wybrać mikrofon do domowego studia nagrań?

Jak wybrać mikrofon do domowego studia nagrań?

Do czego będziemy używać mikrofonu?

 

Niezależnie od tego, czy zamierzamy nagrywać wokale, instrumenty akustyczne, gitarę elektryczną podłączoną do wzmacniacza czy jeszcze inne źródła dźwięku, dobór mikrofonu zawsze będzie mieć ogromny wpływ na ostateczne brzmienie rejestrowanych przez nas ścieżek. Duże profesjonalne studia nagraniowe często posiadają bogatą kolekcją różnych modeli, dzięki czemu mogą zawsze wybrać idealny mikrofon do poszczególnych zadań. Małe domowe studia nagrań, zwykle dysponujące znacznie skromniejszym budżetem, przeważnie nie mogą jednak pozwolić sobie na taki luksus. W takim przypadku bardzo ważne jest więc, by do zakupu każdego mikrofonu podchodzić z namysłem, wybierając sprzęt jak najlepiej dostosowany do naszych potrzeb. Poniższy poradnik powstał po to, by ułatwić wam to zadanie. Dowiecie się z niego na co zwracać uwagę przy zakupie mikrofonu do domowego studia nagrań.

Wybór mikrofonu zawsze najlepiej rozpocząć od ustalenia, do czego będziemy go używać. W tym celu należy zastanowić się nad tym, jakie źródła dźwięku będziemy nagrywać najczęściej (wokale, różne rodzaje instrumentów, etc.) oraz w jakich warunkach będziemy pracować (rozmiar pomieszczenia, adaptacja akustyczna lub jej brak, praca z jednym lub wieloma źródłami dźwięku, etc.). Na tej podstawie będziemy mogli określić, jakie cechy powinien posiadać mikrofon przystosowany do naszych potrzeb. Warto spróbować odpowiedzieć sobie na te pytania jeszcze zanim przejdziecie do dalszej części poradnika, gdyż większość spośród kolejnych podpunktów będzie się w jakiś sposób do nich odnosić.

Rodzaj mikrofonu

 

Pierwszą decyzją jaką zwykle podejmujemy podczas poszukiwania mikrofonu jest wybór rodzaju, jaki nas interesuje. Szczegółowe informacje na temat różnych typów mikrofonów, ich budowy oraz mocnych i słabych stron, znajdziecie w poradniku zatytułowanym „Rodzaje mikrofonów studyjnych". Teraz zaś skupimy się na dwóch głównych kategoriach mikrofonów, czyli mikrofonach pojemnościowych i dynamicznych, patrząc na nie pod kątem potencjalnych zastosowań w domowym studiu nagrań.

Najpopularniejszym rodzajem mikrofonów studyjnych są mikrofony pojemnościowe. Zwykle charakteryzują się one wysoką czułością, dokładnym odwzorowywaniem transjentów, stosunkowo szerokim pasmem przenoszenia oraz neutralną charakterystyką brzmieniową. Dzięki temu są one w stanie odwzorować w nagraniach nawet najdrobniejsze niuanse brzmieniowe, co czyni je świetnymi i bardzo wszechstronnymi narzędziami do rejestrowania wokali i instrumentów akustycznych. Ze względu na swoją wysoką czułość mogą jednak sprawiać problemy przy nagrywaniu źródeł dźwięku o bardzo dużej głośności. Jeśli więc chcemy nagrywać za ich pomocą np. dźwięk wydobywający się ze wzmacniacza gitarowego, może to wymagać ustawienia go ciszej niż zwykle (nie zaszkodzi też poeksperymentować trochę z położeniem mikrofonu i odległością od źródła dźwięku). Wysoka czułość sprawia też, że mikrofony pojemnościowe są bardziej podatne na wszelkie problemy z akustyką pomieszczenia. Należy też pamiętać, że mikrofony pojemnościowe potrzebują dodatkowego zasilania przesyłanego przez kabel sygnałowy, przez co mogą współpracować tylko z interfejsami, mikserami i przedwzmacniaczami mogącymi im je zapewnić. Funkcja ta, zwykle nazywana zasilaniem Phantom, jest jednak na szczęście dostępna w większości urządzeń tego typu, nawet tych najtańszych.

Mikrofony dynamiczne, królujące zwykle na scenach i wszelkich innych miejscach, gdzie muzyka wykonywana jest na żywo, w studiach nagraniowych wykorzystywane są znacznie rzadziej. W porównaniu do mikrofonów pojemnościowych oferują one znacznie mniejszą czułość, węższe pasmo przenoszenia oraz mniej neutralną charakterystykę brzmieniową. Cechy te przeważnie przemawiają na niekorzyść mikrofonów dynamicznych, stąd też ich mniejsza popularność w studiach nagraniowych, jednak w określonych sytuacjach mogą one stanowić zaletę. Mniejsza czułość sprawdza się dobrze gdy nagrywamy dźwięki o dużym natężeniu, z którymi mikrofony pojemnościowe mogłyby mieć problemy. Przydaje się ona też gdy jesteśmy zmuszeni do nagrywania w złych warunkach, gdyż czyni mikrofony dynamiczne mniej podatnymi na problemy z akustyką pomieszczeń i niepożądane hałasy. Węższe pasmo przenoszenia i specyficzna charakterystyka brzmieniowa poszczególnych modeli mogą zaś być wykorzystywane jako środek do celowego kształtowania brzmienia nagrywanych ścieżek.

Charakterystyka kierunkowa

 

Charakterystyka kierunkowa określa jak dany mikrofon radzi sobie z wychwytywaniem dźwięków z różnych kierunków i odległości. Parametr ten ma bardzo duże znaczenie przy wyborze mikrofonu, gdyż wpływa na to do jakich zastosowań będzie nadawał się dany model. Większość mikrofonów posiada jedną określoną charakterystykę kierunkową, jednak są też modele pozwalające przełączać się między kilkoma różnymi. Wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje charakterystyki kierunkowej:

Pierwsza i prawdopodobnie najliczniejsza grupa to mikrofony z charakterystyką jednokierunkową. Zaliczają się do niej modele projektowane tak, by zbierały dźwięk przede wszystkim z obszaru znajdującego się przed membraną (warto przy tym pamiętać, że w niektórych mikrofonach jest ona skierowana w bok, zaś w innych w górę, co należy brać pod uwagę przy odczytywaniu wykresu dla danego modelu i ustawianiu go względem źródła dźwięku). Najczęściej spotykanym typem charakterystyki jednokierunkowej jest charakterystyka kardioidalna, której nazwa wzięła się stąd, iż jej wykres przypomina kształtem nerkę. Mikrofony tego typu najlepiej reagują na źródła dźwięku znajdujące się bezpośrednio przed nimi, słabiej na dźwięki dochodzące z boków i niemal kompletnie ignorują dźwięki dochodzące z tyłu. Inne typy charakterystyki jednokierunkowej, takie jak superkardioidalna, hiperkardioidalna czy tzw. „shotgun", charakteryzują się jeszcze mniejszą czułością na bokach, ale za to zwiększają trochę czułość na dźwięki dobiegające z tyłu. Mikrofony o charakterystyce jednokierunkowej używane są wszędzie tam, gdzie zależy nam na nakierowaniu ich na konkretne źródło dźwięku. Są to więc podstawowe mikrofony do nagrywania wokali oraz większości instrumentów.

Drugim często spotykanym rodzajem charakterystyki kierunkowej jest charakterystyka dwukierunkowa, ze względu na kształt wykresu nazywana też często ósemkową. Mikrofony tego typu wykazują równie dużą czułość na dźwięki dochodzące z przodu i z tyłu, natomiast mocno tłumią sygnały dobiegające z boków. Dzięki temu łatwo jest za ich pomocą nagrywać dwa źródła dźwięku znajdujące się naprzeciwko siebie, co zapewniło im sporą popularność wśród osób nagrywających rozmowy, m.in. twórców podcastów i dziennikarzy. W zadaniach związanych z nagrywaniem muzyki spotyka się je znacznie rzadziej i zwykle wykorzystywane są w bardzo specyficznych sytuacjach (niektórzy realizatorzy używają ich np. gdy chcą uchwycić trochę więcej naturalnego pogłosu pomieszczenia, nagrywając źródło dźwięku i odbicia od tylnej ściany, ale ignorując odbicia od ścian bocznych). Wyjątkiem od tej reguły są mikrofony wstęgowe, które niemal zawsze mają charakterystykę dwukierunkową, lecz zwykle stosowane są nie ze względu na nią, lecz na swój unikalny brzmieniowy charakter. W większości przypadków używa się ich więc do zadań, do których wystarczyłyby mikrofony jednokierunkowe, starając się przy tym by nie ustawiać za nimi żadnego niepożądanego źródła dźwięku.

Trzecim rodzajem jest charakterystyka dookolna, nazywana też często wszechkierunkową. Mikrofony tego typu wykazują taką samą czułość na dźwięki dochodzące z wszystkich kierunków. Z tego powodu sprawdzają się świetnie gdy chcemy nagrywać jednocześnie wiele różnych źródeł dźwięku lub gdy zależy nam na uchwyceniu brzmieniowego charakteru pomieszczenia, w którym nagrywamy. Jako iż w mikrofonach o charakterystyce dookolnej pozycja względem źródła dźwięku ma mniejszy wpływ na brzmienie nagrań, mogą się one też okazać przydatne w sytuacjach, w których odpowiednie ustawienie innego rodzaju mikrofonów byłoby trudne lub niemożliwe (np. gdy źródło dźwięku się porusza). W niektórych sytuacjach alternatywą dla mikrofonów o charakterystyce dookolnej mogą być mikrofony o charakterystyce subkardioidalnej, stanowiącej formę pośrednią między dookolną a kardioidalną. Mikrofony o tej charakterystyce również zbierają dźwięk z wszystkich kierunków, tłumiąc jednak lekko dźwięki dochodzące z tyłu.

Należy pamiętać o tym, że większość mikrofonów nie jest w stanie utrzymywać identycznej charakterystyki kierunkowej dla wszystkich częstotliwości. Podczas gdy w niektórych modelach będą to tylko niewielkie odchylenia od normy na skrajnych pasmach, w innych różne częstotliwości mogą mieć zupełnie inny rodzaj charakterystyki. Im większe odstępstwa od docelowej charakterystki pojawiają się w poszczególnych pasmach, tym większy wpływ na brzmienie nagrań będzie mieć odpowiednie umiejscowieni mikrofonu względem źródła dźwięku. Z tego powodu niektórzy producenci podają w specyfikacjach technicznuch swoich mikrofonów oddzielne wykresy charakterystyki kierunkowej dla różnych częstotliwości.

 

Rozmiar membrany mikrofonu

 

Podczas gdy większość mikrofonów dynamicznych korzysta z membran o zbliżonym rozmiarze (modele wyraźnie mniejsze lub większe pojawiają się stosunkowo rzadko i zwykle są projektowane z myślą o bardzo specyficznych zastosowaniach), w przypadku mikrofonów pojemnościowych istnieje bardzo wyraźny podział na mało i wielkomembranowe. Obie te kategorie posiadają swoje charakterystyczne cechy, zalety i wady, które wpływają na to, do czego się ich zwykle używa. Granice obu tych rozmiarów są dość umowne, jednak według najczęściej spotykanego podziału do mikrofonów małomembranowych zaliczamy wszystkie z membraną o średnicy nie przekraczającej 5/8 cala, zaś do wielkomembranowych wszystkie przekraczające 3/4 cala. Niektórzy producenci posiadają też w swojej ofercie mikrofony średniomembranowe, których rozmiar plasuje się gdzieś pomiędzy dwiema wspomnianymi wcześniej kategoriami.

Mikrofony o małej membranie charakteryzują się większą dokładnością odwzorowywania dźwięku, bardziej neutralną charakterystyką brzmieniową oraz szerszym pasmem przenoszenia (zwłaszcza jeśli chodzi o wysokie częstotliwości). Zwykle też znacznie łatwiej ustawić je w odpowiedniej pozycji względem źródła dźwięku, co wynika nie tylko z ich niewielkich rozmiarów i sposobu budowy (mikrofony małomembranowe zwykle nakierowuje się prosto na źródło dźwięku, w odróżnieniu od wielkomembranowych, które zwykle trzeba ustawiać do niego bokiem), ale też z tego, iż zwykle lepiej zachowują one właściwą charakterystykę kierunkową w obrębie całego swojego pasma przenoszenia (co w praktyce oznacza, że odległość od źródła dźwięku ma mniejszy wpływ na ich brzmienie, niż w przypadku mikrofonów wielkomembranowych). Główną wadą tego typu mikrofonów są wyższe szumy własne. Są one też mniej czułe od mikrofonów z większą membraną, jednak to nie koniecznie musi stanowić wadę (jak zwykle dużo zależy tu od tego, do czego chcemy je wykorzystać). Mikrofony małomembranowe najczęściej używane są do nagrywania instrumentów, zwłaszcza tych, w przypadku których zależy nam na jak największej dokładności i wiernym odwzorowaniu brzmienia.

Mikrofony wielkomembranowe są nieco mniej dokładne od swoich mniejszych kuzynów oraz mają węższe pasmo przenoszenia. Zazwyczaj też lekko kolorują dźwięk, co w zależności od naszych upodobań można uznać za wadę lub zaletę. Są one też bardziej czułe od mikrofonów małomembranowych i generują mniej szumów własnych. Jako iż mikrofony wielkomembranowe zwykle gorzej utrzymują charakterystykę kierunkową na różnych częstotliwościach, ich ustawienie względem źródła dźwięku ma większy wpływ na brzmienie nagrań niż w przypadku mikrofonów z mniejszą membraną. W połączeniu z ich większymi gabarytami i konstrukcją wymuszającą ustawianie bokiem do źródła dźwięku sprawia to, iż znalezienie dla nich odpowiedniej pozycji jest zwykle nieco trudniejsze. Mikrofony wielkomembranowe najczęściej używa się do nagrywania wokali, gdyż sposób, w jaki kolorują dźwięk, zwykle dobrze współgra z ludzkim głosem. Nagrywając za ich pomocą instrumenty uzyskamy trochę mniej naturalne brzmienie niż w przypadku mikrofonów małomembranowych, co jednak nie zawsze stanowi wadę (szerzej na ten temat napiszę w dalszej części tekstu).

Mikrofony średniomembranowe w teorii mają stanowić rozwiązane pośrednie pomiędzy mało i wielkomembranowymi. W praktyce jednak zwykle bardzo wyraźnie skłaniają się ku jednej ze stron - tej, do której bliżej im rozmiarem. Zwykle są to więc albo wielkomembranowce z nieco bardziej neutralnym brzmieniem, albo małomembranowce z wyższą czułością i lekkim koloryzowaniem.

Pasmo przenoszenia i charakterystyka częstotliwościowa

 

Pasmo przenoszenia i charakterystyka częstotliwościowa to parametry określające jak duży zakres częstotliwości jest w stanie zarejestrować dany mikrofon i jak wiernie odwzorowuje on dźwięk. Mogłoby się wydawać, że podobnie jak w przypadku większości innych narzędzi studyjnych, powinno nam zależeć tu na jak najszerszym paśmie i najbardziej „płaskiej" charakterystyce. O ile jednak taka zasada zwykle sprawdza się w przypadku np. słuchawek i monitorów studyjnych, o tyle w przypadku mikrofonów sprawa jest nieco bardziej skomplikowana. „Płaska" charakterystyka i szerokie pasmo przenoszenia potrzebne są nam wtedy, gdy zależy nam na tym by nagrania jak najdokładniej odzwierciedlały rejestrowany dźwięk. Takie podejście do kwestii nagrywania ma wielu zwolenników, gdyż zapewnia ono realistyczne brzmienie poszczególnych instrumentów i zostawia najwięcej przestrzeni do dalszej pracy z dźwiękiem w trakcie miksowania nagranych ścieżek. Należy jednak mieć na uwadze, że „najbardziej realistyczne brzmienie" nie zawsze znaczy „najmilsze dla ucha".

Nagrywając muzykę nie zawsze zależy nam na tym, by realistycznie odwzorowywać brzmienie poszczególnych instrumentów. Wiele osób preferuje, by instrumenty i wokale na nagraniach brzmiały lepiej niż w rzeczywistości. W tym celu starają się dobierać mikrofony tak, by ich charakterystyka brzmieniowa uwypuklała najważniejsze cechy nagrywanego źródła dźwięku i usuwała to, co nie jest potrzebne (a wręcz może czasem przeszkadzać w miksie). By to osiągnąć należy dowiedzieć się, w jakich częstotliwościach operuje nagrywany przez nas instrument i wybrać mikrofon, którego pasmo przenoszenia i charakterystyka częstotliwościowa najlepiej do niego pasują. Przykładowo: nagrywając bęben basowy użyjemy mikrofonu zdolnego zarejestrować niskie częstotliwości i podbić je tam gdzie trzeba, natomiast nagrywając werbel wręcz przeciwnie - zwykle będzie nam zależeć na usunięciu dołu i skupieniu się na średnicy. Wprawdzie podobne efekty można uzyskać używając różnych dodatkowych narzędzi, takich jak korektory lub filtry, jednak wymaga to dodatkowej pracy, a rezultat nie zawsze będzie tak dobry, jak w przypadku użycia odpowiednio dobranego mikrofonu.

Oba przedstawione powyżej podejścia do kwestii doboru mikrofonu pod względem charakterystyki brzmieniowej mają swoje zalety, dlatego też to, które wybierzemy, zależy głównie od naszych osobistych preferencji. Nic nie stoi też oczywiście na przeszkodzie, by stosować je na zmianę w zależności od sytuacji. Warto jednak mieć na uwadze, że jeśli zamierzamy nagrywać wiele różnych instrumentów, dopasowywanie idealnego mikrofonu do każdego z nich może wiązać się ze sporymi wydatkami. Nie jest to więc najlepsza opcja dla osób dysponujących ograniczonym budżetem. Należy też pamiętać o tym, iż charakterystyka częstotliwościowa to tylko jeden z wielu elementów definiujących brzmienie mikrofonu. Mimo iż na jej podstawie można przewidzieć, jak dany model wpłynie na nagrywane ścieżki, to jednak nie oznacza to, że dwa różne mikrofony o identycznej charakterystyce częstotliwościowej i paśmie przenoszenia będą brzmieć dokładnie tak samo.



Finaliści Konkursu Guitar Center by Fender

Finaliści Konkursu Guitar Center by Fender

Sire Larry Carlton H7 STR - test Guitar Center

Sire Larry Carlton H7 STR - test Guitar Center

RockSound Fuzz - nasz test

RockSound Fuzz - nasz test

linia
Gitara | Bas | Studio | Nagłośnienie | DJ | Światło | Klawisze | Perkusje | Słuchawki | Instrumenty Dęte | Karty podarunkowe | Demo

Sklep Muzyczny
Guitar Center


ul. Zbąszyńska 3U
91-342 Łódź
Biuro Obsługi Klienta

Realizacja Zamówień
Problemy, Reklamacje
Marketing
+48 (42) 280 71 33
+48 (42) 280 71 37
+48 (42) 280 71 38

guitarcenter@guitarcenter.pl

zamowienia@guitarcenter.pl
reklamacje@guitarcenter.pl
marketing@guitarcenter.pl
Dlaczego GC? Jak kupować? Regulamin Kontakt