facebook
0 Załóż konto
Nie pamiętasz hasła?
Dlaczego GC?Jak kupować?RegulaminKontakt
Gitary Basy Studio Nagłośnienie DJ Światło Klawisze Perkusje Słuchawki Instrumenty Dęte Karty Podarunkowe Demo

Syntezatory - budowa i opis działania najważniejszych elementów

Syntezatory - budowa i opis działania najważniejszych elementów

Syntezatory - budowa i opis działania najważniejszych elementów

 

Syntezatory to elektroniczne instrumenty muzyczne oferujące ogromne możliwości w kwestii kształtowania ich brzmienia. By móc w pełni wykorzystać ich potencjał trzeba jednak posiadać pewną wiedzę na temat sposobu w jaki tworzą one dźwięk. Mimo iż poszczególne modele syntezatorów mogą dość znacznie różnić się od siebie pod tym względem (o czym szerzej pisałem w poradniku „Rodzaje syntezatorów"), większość z nich posiada pewne podstawowe cechy wspólne. Poznanie i zrozumienie tych kluczowych elementów nie tylko znacznie ułatwia naukę obsługi syntezatorów, ale też może okazać się przydatne podczas poszukiwań instrumentu idealnie spełniającego nasze potrzeby.

Każdy syntezator składa się z szeregu elementów generujących lub modyfikujących dźwięk, tworzących razem tzw. tor syntezy. Ich liczba, rodzaj i sposób w jaki są ze sobą połączone decydują o sposobie działania i możliwościach danego instrumentu. Wśród wielu różnych elementów mogących wchodzić w skład toru syntezy bez problemu da się wyróżnić kilka najważniejszych, które pojawiają się w niemal każdym dostępnym na rynku syntezatorze. Zrozumienie co robi każdy z nich i jak można wykorzystać je do świadomego kształtowania brzmienia jest więc jedną z podstawowych umiejętności, które powinien posiadać każdy użytkownik.

 

Oscylator

 

Oscylator to najważniejszy element większości syntezatorów. To właśnie on generuje podstawowy dźwięk, mający zazwyczaj postać prostej fali, który jest następnie modyfikowany przez pozostałe elementy toru syntezy. Oscylatory posiadają zwykle kilka różnych parametrów, za pomocą których użytkownik może kontrolować ich działanie. Najbardziej podstawowym jest częstotliwość generowanej fali, która przekłada się na wysokość dźwięku. Do jej zmieniania zwykle służy klawiatura znajdująca się na wyposażeniu instrumentu, jednak można do tego wykorzystać również np. sekwencer lub innego rodzaju zewnętrzny kontroler. Większość syntezatorów pozwala też dodatkowo przestrajać oscylator, tak by uzyskiwany dźwięk był wyższy lub niższy o określoną liczbę półtonów lub centów. Kolejną bardzo popularną opcją jest zmiana kształtu generowanej fali, co wpływa na barwę generowanego dźwięku. Cztery najczęściej spotykane kształty fali to sinusoidalna, prostokątna, trójkątna i piłokształtna, jednak niektóre bardziej rozbudowane nowoczesne syntezatory pozwalają nam wybierać nawet z kilkudziesięciu różnych typów fal lub nawet tworzyć własne.

Większość syntezatorów wykorzystuje kilka oscylatorów, dzięki czemu użytkownik może tworzyć bardziej rozbudowane brzmienia, ustawiając każdy z nich w inny sposób. Przykładowo: biorąc dwa oscylatory o identycznych ustawieniach początkowych a następnie przestrajając jeden z nich o dwanaście półtonów w dół sprawimy, iż będą one grały unisono, co da wrażenie pełniejszego, bogatszego dźwięku. Syntezatory wyposażone w wiele oscylatorów zwykle posiadają też prosty mikser, pozwalający użytkownikami ustawić odpowiednie proporcje głośności między nimi.

Oscylatory w poszczególnych syntezatorach mogą też różnić się od siebie konstrukcją i sposobem działania. W syntezatorach analogowych używane są zwykle oscylatory sterowane napięciem, które charakteryzują się dużą podatnością na różnego rodzaju rozstrojenia, w wyniku czego generowane przez nie fale mogą posiadać różne zniekształcenia. Z technicznego punktu widzenia jest to wada, jednak dla wielu osób te niedoskonałości są właśnie czymś pożądanym, gdyż dzięki nim brzmienie analogowych syntezatorów zyskuje bardziej „żywy" i unikatowy charakter. Mimo to niektórzy producenci wolą stosować oscylatory sterowane cyfrowo, które gwarantują perfekcyjną stabilność częstotliwości, a tym samym czystsze i bardziej surowe brzmienie. W syntezatorach cyfrowych rolę oscylatora pełni natomiast oprogramowanie symulujące działanie prawdziwych oscylatorów. Czasami zamiast tego używa się też uprzednio nagranych próbek różnego rodzaju fal bądź innych dźwięków.

 

Filtr

 

Podstawowym narzędziem służącym do modyfikowania dźwięku generowanego przez oscylatory jest filtr. Jego głównym zadaniem jest blokowanie wybranych przez użytkownika częstotliwości i przepuszczanie pozostałych (czasami mogą one też lekko wzmacniać przepuszczane częstotliwości). Umiejętnie manipulując ustawieniami filtra możemy więc dość znacznie zmienić brzmienie instrumentu. Kształtowanie brzmienia poprzez odejmowanie określonych częstotliwości to podstawowe założenie tzw. syntezy subtraktywnej - jednej z najpopularniejszych metod syntezy dźwięku, powszechnie spotykanej zarówno w syntezatorach analogowych jak i cyfrowych (więcej o tej i innych popularnych metodach syntezy możecie przeczytać w poradniku „Rodzaje syntezatorów"). Nie oznacza to jednak, że tylko syntezatory korzystające z tej metody posiadają filtry. Element ten spotykany jest w niemal wszystkich syntezatorach, niezależnie od ich rodzaju i używanej metody syntezy.

Istnieje wiele rodzajów filtrów, jednak najczęściej spotykanymi w syntezatorach są filtry dolnoprzepustowe, górnoprzepustowe, środkowoprzepustowe i środkowozaporowe (nazwy wskazują na to, jakie zakresy pasm są przez nie blokowane lub przepuszczane). Obecnie rzadko spotyka się syntezatory, które posiadałyby tylko jeden konkretny rodzaj filtra. Znacznie częściej znajdziemy modele posiadające kilka różnych filtrów lub wykorzystujące filtry oferujące wiele trybów działania.

 

Generator obwiedni

 

Gdy tworzymy nowe brzmienie za pomocą syntezatora, jedną z jego cech, o której możemy zadecydować, jest to jak jego głośność będzie zmieniać się w czasie. Tylko od nas zależy, czy wciśnięcie klawisza będzie owocować krótkim dźwiękiem osiągającym niemal natychmiast swoją pełną głośność i równie szybko cichnącym (jak uderzenie w werbel), czy też dźwiękiem długim, powoli narastającym i wybrzmiewającym jeszcze jakiś czas po podniesieniu palca z klawisza (jak powolne przesunięcie smyczkiem po strunach). Do modyfikowania tego aspektu brzmienia służy znajdujący się na wyposażeniu niemal każdego syntezatora generator obwiedni.

Najpopularniejszym rodzajem generatora obwiedni jest ADSR. Nazwa ta wzięła się od pierwszych liter czterech edytowalnych parametrów, za pomocą których pozwala on kształtować zmiany głośności w czasie:

Attack - określa czas jaki musi upłynąć od rozpoczęcia dźwięku do osiągnięcia przez niego maksymalnej głośności
Decay - określa czas jaki upływa od osiągnięcia pełnej głośności do obniżenia jej do poziomu wybranego przez parametr sustain
Sustain - określa docelową głośność dźwięku po zakończeniu faz Attack i Decay
Release - określa czas jaki upływa od zakończenia dźwięku (np. poprzez zwolnienie klawisza lub zakończenie kroku sekwencera) do jego kompletnego wyciszenia.

Jak już wcześniej wspomniałem głównym zadaniem generatora obwiedni jest sterowanie głośnością dźwięku, więc jeśli syntezator posiada tylko jeden element tego typu zwykle jego rola sprowadza się wyłącznie do tego. Niektóre bardziej rozbudowane syntezatory posiadają jednak kilka niezależnych generatorów obwiedni, które użytkownik może samodzielnie przypisać do sterowania innymi parametrami syntezatora. Przykładowo: dodatkowa obwiednia ADSR może służyć do sterowania filtrem, tak by zakres tłumionych lub przepuszczanych częstotliwości zmieniał się w czasie zgodnie z ustalonymi parametrami.

 

 

LFO
 

LFO (skrót od Low Frequency Oscillator, w polskiej nomenklaturze nazywany też generatorem wolnych przebiegów) to specjalny rodzaj oscylatora służący do generowania fal o bardzo niskich częstotliwościach. Mimo iż działa on na tych samych zasadach co wspomniane wcześniej oscylatory wykorzystywane do generowania dźwięku, jego zadanie jest zupełnie inne. Tworzone przez niego fale służą do ciągłego modulowania parametrów innych elementów syntezatora. Przykładowo: przypisując LFO do sterowania częstotliwością jednego z głównych oscylatorów sprawimy, że wysokość generowanego przez niego dźwięku będzie się na zmianę podwyższać i obniżać. Jeśli zaś przypiszemy LFO do sterowania wzmacniaczem, głośność dźwięku będzie na przemian rosnąć i maleć.

LFO podobnie jak zwykłe oscylatory posiada możliwość ustawienia częstotliwości i kształtu generowanej fali. W tym przypadku jednak wpływają one na szybkość i płynność z jaką będą zmieniać się przypisane do niej parametry. W niektórych syntezatorach istnieje też możliwość zsynchronizowania częstotliwości LFO z określonym tempem (podanym przez użytkownika lub wysyłanym np. przez sekwencer lub program DAW), dzięki czemu zyskujemy pewność, że wybrane przez nas parametry będą zmieniać się w rytm muzyki.



Sire Larry Carlton H7 STR - test Guitar Center

Sire Larry Carlton H7 STR - test Guitar Center

RockSound Fuzz - nasz test

RockSound Fuzz - nasz test

Squier Classic Vibe 50s Stratocaster - test z Tomkiem Andrzejewskim

Squier Classic Vibe 50s Stratocaster - test z Tomkiem Andrzejewskim

linia
Gitara | Bas | Studio | Nagłośnienie | DJ | Światło | Klawisze | Perkusje | Słuchawki | Instrumenty Dęte | Karty podarunkowe | Demo

Sklep Muzyczny
Guitar Center


ul. Zbąszyńska 3U
91-342 Łódź
Biuro Obsługi Klienta

Realizacja Zamówień
Problemy, Reklamacje
Marketing
+48 (42) 280 71 33
+48 (42) 280 71 37
+48 (42) 280 71 38

guitarcenter@guitarcenter.pl

zamowienia@guitarcenter.pl
reklamacje@guitarcenter.pl
marketing@guitarcenter.pl
Dlaczego GC? Jak kupować? Regulamin Kontakt