Czym byłby świat gitarowego brzmienia bez kawałka „elektromagnesu”? Jak potoczyłaby się droga muzyczna niejednego gitarzysty, gdyby nie mógł przesterować swojej gitary? Czy poznalibyśmy co to energia płynąca z rock’n’rollowej muzyki?

Możemy się tylko domyślać co by było gdyby, jedno jest pewne! Przetwornik gitarowy zmienił postrzeganie brzmienia i dał możliwość okiełznania nieokiełznanego. O ile na początku sam fakt posiadania gitary elektrycznej był czymś wyjątkowym, o tyle dziś można dostać zawrotu głowy od wszelkiej maści udoskonaleń w gitarowym sprzęcie. Jednym z tych ulepszeń są właśnie przetworniki potocznie nazywane „przystawkami”.

Przetwornik jaki obecnie znamy ma bardzo wiele form. Single, humbuckery, mini humbuckery, P90, pasywne czy aktywne, wszystkie mają przekazać drganie struny na wzmacniacz.

Sama przystawka zbudowana jest z magnesu (alnico bądź ceramicznego/neodymowego), cewki (drut miedziany owinięty dookoła karkasu). Magnesy alnico powstają ze stopu aluminium, niklu i kobaltu. W zamierzeniu dają one bardzo przyjemne wybrzmienie dla naszego ucha i są cieplejsze niż ceramiczne. Słyszałem jednak rewelacyjnie i ciepło brzmiące ceramiki, absolutnie odwrotnie niż w zamyśle, dlatego zawsze warto kierować się własnym uchem i poczuciem smaku muzycznego.

Samo wybrzmienie przetwornika to nie tylko magnes, rodzaj drutu i ilość nawinięć, ale również umiejscowienie go bliżej mostka bądź bliżej szyjki. To naprawdę istotne, dlatego producenci starają się dobierać konstrukcje właśnie pod konkretne pozycje przetworników. Wedle tej zasady większość przetworników dedykowanych pod szyjkę nie zabrzmi zbyt dobrze w pozycji pod mostkiem itp. Warto o tym pamiętać kupując przetwornik, choć oczywiście zdarzają się wyjątki.

Single

Single to przetworniki wylansowane przez Fendera. Absolutna klasyka brzmienia. Są to przetworniki składające się z jednej cewki, co podpowiada nam nazwa (ang. "single coil" - pojedyncza przystawka). Mimo swoich niedoskonałości, jak towarzyszący im brum, szczególnie przy przesterowaniu, są to prawdopodobnie najczęściej wybierane ze wszystkich przetworników na świecie. Zazwyczaj charakteryzują się niższym sygnałem, co pozwala uzyskać fantastyczne niuanse artykulacyjne. Bardzo dobrze brzmią we wszystkich pozycjach, a albumów zarejestrowanych na singlach nie sposób zliczyć. Do grupy single-coil możemy zaliczyć również przetworniki P90. Są nieco większe gabarytowo i często można je znaleźć w gitarach Les Paul. Pomagają rozjaśnić ciemny charakter tych gitar.

W rodzinie singli znajdziemy nie tylko przetworniki, które mocno brumią, ale i takie, które posiadają dodatkową nieaktywną cewkę pozwalającą wyeliminować niechciane "brudy" z brzmienia.

Humbuckery

Humbuckery to przetworniki dwucewkowe charakteryzujące się dużo większą mocą. Słychać w nich zdecydowanie więcej niskich tonów, są ciepłe i bardzo zwarte. Powstały na skutek połączenia dwóch przetworników jednocewkowych, by zniwelować niechciany brum. Dzięki temu narodził się przetwornik, bez którego muzyka metalowa, jaką dziś znamy (i nie tylko) praktycznie by nie powstała. Przetworniki typu hubucker w zależności od konstrukcji możemy „rozpinać” na single.

Dzięki powstaniu humbuckerów brzmienie gitar stało się potężne i dynamiczne. Solówki zyskały nowe życie, a powerchordy nabrały drapieżności i mocy.

Należy dodać, że humbuckery możemy znaleźć również w wielkości singli, by nie trzeba było przerabiać instrumentów, które docelowo były frezowane pod przetworniki jednocewkowe. Często te konstrukcje składają się z płaskiego magnesu i dwóch blach odpowiednio namagnesowanych i przywartych do niego bokami. Oczywiście cewka z drutu jest także obecna w tej konstrukcji.

Przetworniki aktywne

Pamiętajmy o jeszcze jednej grupie przetworników. Grupą tą są przetworniki aktywne, wspomagane preampem i baterią. Mają  dłuższy sustain, są bardzo równe brzmieniowo i dość skompresowane. Są one często wykorzystywane przez muzyków metalowych, ale i tak wybitni i wszechstronni gitarzyści jak S. Lukather, który jest znany z nagrań niesamowitej ilości albumów w różnych stylistykach muzycznych, używał przez wiele lat takich właśnie przystawek.

Przy wyborze przetworników należy pamiętać również o rozmieszczeniu nadbiegunników. W zależności od rodzaju mostka rozróżniamy przetworniki o różnej odległości magnesów względem siebie. Pozwala to umieścić przystawkę tak, by magnesy były idealnie pod każdą ze strun.

Szukajcie własnej drogi i sugerujcie się własnym uchem. To chyba najlepszy sposób, by być zadowolonym z brzmienia. Dodam tylko, że bardzo dobrym rozwiązaniem jest nabywanie gotowych zestawów pickupów. Są one świetnie ze sobą zestrojone i mamy pewność, że poszczególne pozycje będą ze sobą idealnie współgrały brzmieniowo.

Tomek Andrzejewski

Sprawdź ofertę przetworników w Guitar Center